Mewnforio ac allforio planhigion gan gynnwys Pasbortau i Blanhigion yng Nghymru

Cyfarwyddyd ar sut i ddod o hyd i wybodaeth (Mawrth 2020)

Daeth rheoliadau newydd ar iechyd planhigion i rym yn y DU ar 14 Rhagfyr 2019. Pwrpas y rhain yw cynyddu bioddiogelwch a diogelwch rhag niwed gan blâu planhigion a chlefydau. Mae'n bwysig i fusnesau sy’n gwerthu planhigion a chynnyrch planhigion fod yn ymwybodol o hyn a gweithredu yn ôl y rheoliadau, os ydyn nhw’n berthnasol iddyn nhw. Rhaid i unrhyw fusnes sy’n gysylltiedig â mewnforio ac allforio ddeall y rheoliadau. Mae'r rhain yn cynnwys: masnach busnes-i-fusnes, gwerthu ar-lein, a gwerthu o bell (gan gynnwys danfon nwyddau i'r cartref).

Mae nifer o dermau allweddol y mae'n rhaid i chi fod yn ymwybodol ohonyn nhw a gellir dod o hyd i'r eirfa trwy’r adnoddau isod. Mae'r termau canlynol wedi cael eu cynnwys yn yr eirfa:

  • Pasbortau Planhigion
  • Tystysgrifau Iechyd Planhigion
  • Parthau wedi’u diogelu
  • Uned Masnach
  • Gweithredwr Awdurdodedig, Gweithredwr Proffesiynol

Mae nifer o adnoddau ar-lein ar gael sy’n egluro’r rheoliadau ac mae’r canllaw hwn yn eich arwain chi at ddetholiad ohonyn nhw. Os oes gennych chi ragor o gwestiynau, gweler y Llinell Gymorth Iechyd Planhigion isod.

 

Sefydliadau'r Llywodraeth

Mae APHA (Yr Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion) yn asiantaeth weithredol ar ran Defra. Wrth ystyried planhigion, mae APHA yn gyfrifol am adnabod a rheoli endemig a chlefydau a phlâu estron, yn ogystal â goruchwylio plâu a chlefydau newydd. Mae hefyd yn gyfrifol am hyrwyddo masnach ryngwladol planhigion.

 Mae PHSI (Arolygiaeth Iechyd Planhigion a Hadau) yn rhan o APHA ac mae’n gorfodi yn ogystal â rhoi polisïau iechyd planhigion ar waith yng Nghymru ar ran Llywodraeth Cymru. Mae Arolygwyr Iechyd Planhigion a Hadau yn gweithio mewn rhanbarthau, ac mae ganddyn nhw ddyletswyddau sy’n cynnwys ardystio bod planhigion yn iawn ar gyfer cael eu hallforio, yn ogystal ag archwilio deunydd planhigion a phlanhigion sydd wedi cael eu mewnforio. Gellir cysylltu â PHSI os ydych chi eisiau rhagor o wybodaeth.

Yng Nghymru, dyma linell gymorth Iechyd Planhigion: 0300 1000 313 neu anfonwch neges e-bost at planthealth.info@apha.gov.uk 

Ar hyn o bryd mae’r DU yn gweithredu yn unol â rheoliadau iechyd planhigion SRSF (Smarter Rules for Safer Food) ar gyfer mewnforio ac allforio planhigion. Mae'r camau mae busnesau angen eu cymryd yn amrywio rhwng masnachu â’r UE a masnachu â gwledydd eraill.

Mae'n bwysig bod busnesau garddwriaeth yng Nghymru yn ymwybodol o reoliadau iechyd planhigion. Mae'r rhain yn cynnwys cofrestru eich busnes, ardystio, archwilio, pasbortau planhigion a thystysgrifau iechyd planhigion, yn ogystal â labelu a chadw cofnodion.

Tudalennau gwe’r Llywodraeth

Dyma ddwy brif ffynhonnell:

Porth Gwybodaeth Iechyd Planhigion

Gellir dod o hyd i dudalennau SRSF yn https://planthealthportal.defra.gov.uk/smarter-rules-for-safer-food-srsf/

Mae'r rhain yn cynnwys canllawiau rhagarweiniol, tudalennau holi ac ateb, taflenni ffeithiau, yn ogystal â siart llif i'ch helpu chi benderfynu os oes angen pasbort ar eich planhigion.

Llywodraeth y DU

Gellir dod o hyd i dudalennau gwe Rheoli Iechyd Planhigion yma: https://www.gov.uk/guidance/plant-health-controls

Mae'r rhain yn cynnwys manylion ynglŷn â mewnforio ac allforio, yn ogystal â gwybodaeth am blâu dan gwarantin. Cliciwch ar y dolenni ar y tudalennau hyn er mwyn iddyn nhw eich arwain chi at ragor o wybodaeth bwysig. Er enghraifft, bydd clicio ar y ddolen mewnforio yn eich arwain at ddolen arall i gofrestru ar gyfer PEACH os ydych chi am ddechrau mewnforio planhigion. Bydd y ddolen ar gyfer allforio yn eich arwain at fanylion i chi allu gwneud cais am yr ardystiad y gallwch fod ei angen.

Mae manylion ynglŷn â chael pasbortau planhigion ar gyfer masnachu yn yr UE yn:  https://www.gov.uk/guidance/issuing-plant-passports-to-trade-plants-in-the-eu

Mae angen rhoi hysbysiad ar gyfer mewnforio rhai deunyddiau planhigion ee coed a hadau tatws. Gellir dod o hyd i'r wybodaeth yn: https://www.gov.uk/guidance/importing-trees-and-plants-to-england-and-wales-from-the-eu

Gwybodaeth ddiweddaraf

Mae NFU wedi llunio crynodeb a’r wybodaeth ddiweddaraf ar roi rheoliadau a phasbortau planhigion ar waith yn: https://www.nfuonline.com/sectors/horticulture-and-potatoes/hort-and-pots-news/the-new-plant-health-regulation-what-does-it-mean-for-you/

 

Fideos a modylau hyfforddi

Mae fideo rhagarweiniol byr gan y Gymdeithas Masnach Garddwriaeth (HTA) ar gael yn: https://hta.org.uk/assurance-compliance/plant-passporting.html Gall aelodau o’r HTA gael mynediad at seminarau ar-lein mwy manwl gan y Gymdeithas

Mae safonau ar gyfer iechyd planhigion yn cael eu cyflwyno ac mae hyn yn cael ei gyflwyno ar dudalennau gwe Plant Healthy https://planthealthy.org.uk/ Mae cyfres o fodylau hyfforddi (Introduction to Plant Health and Good Biosecurity Practice) wedi cael eu creu er mwyn cefnogi’r safon hwn, ac maen nhw’n ddefnyddiol wrth geisio deall safon iechyd planhigion.

Ymysg y rhain mae, mae’r modiwl hyfforddi “Rheoliadau a rheoli iechyd planhigion” yn rhoi gwybodaeth fanwl am y sefydliadau sydd yn y DU a’r UE sy’n rheoli’r broses o fewnforio ac allforio planhigion. Mae hefyd yn rhoi rhagarweiniad i fewnforio ac allforio, tystysgrifau iechyd planhigion a phasbortau planhigion.

https://planthealthy.org.uk/assets/downloads/Module-1_Plant-Healthy-Regulations-and-Controls_V1.1.pdf

 



Related Pages


Update on plant imports with high risk for plant health - April 2020

Defra has introduced new legislation which came into force on 21 April 2020 and Wales will be endorsing this approach. The urgency and risk to plant health makes it necessary to bring in this legislation. The new legislation enhances the protection o…

18/05/2020 13:43:25

Importing and exporting plants including Plant Passporting in Wales (March 2020)

New plant health regulations came in for the UK on 14 December 2019. These are to increase biosecurity and protection from plant pests and diseases. Businesses who sell plants and plant products need to be aware, and if relevant to them, act on these…

09/04/2020 16:11:43